#butlongthuphap

“Bạch Đằng giang phú – Phần 1 | Khách du ngoạn đến Bạch Đằng”

Trương Hán Siêu là một danh sĩ lớn thời Trần, từng là môn khách của Trần Hưng Đạo. Vì vậy, khi đến sông Bạch Đằng, ông không chỉ nhìn thấy một dòng sông. Ông nhìn thấy một nơi đã từng làm nên lịch sử . Bạch Đằng từng chứng kiến những trận thủy chiến lớn, trong đó có chiến thắng năm 1288 của quân Trần trước quân Nguyên – Mông. Trong bài phú, Trương Hán Siêu hóa thân thành một người “Khách” có thú ngao du, thích đi xa, thích tìm đến những vùng đất rộng lớn để mở mang tầm mắt. Ông từng viết: 胸吞雲夢者數百， 而四方壯志猶闕如也。 Hung thôn Vân Mộng giả sổ bách, nhi tứ phương tráng chí do khuyết như dã. Trong lòng như đã chứa hàng trăm Vân Mộng, nhưng chí lớn bốn phương vẫn chưa thỏa. Có thể thấy, chuyến đi ấy không chỉ là để ngắm cảnh. Đó còn là một hành trình tìm kiếm cảm hứng, tìm lại những dấu vết của quá khứ và cũng là để đối thoại với chính mình. Khi đến Bạch Đằng, trước mắt ông là một khung cảnh rất đẹp: 水天一色， 風景三秋。 Thủy thiên nhất sắc, phong cảnh tam thu. Nước và trời hòa làm một, phong cảnh cuối thu vừa rộng lớn vừa tĩnh lặng. Nhưng càng nhìn, lòng người khách lại càng trĩu xuống. Bởi nơi này từng là chiến trường. 折戟沉江， 枯骨盈邱。 Chiết kích trầm giang, khô cốt doanh khâu. Giáo gãy chìm dưới sông, xương khô đầy gò. Một nơi từng vang tiếng quân reo, tiếng sóng, tiếng chiến thuyền... Giờ chỉ còn lau sậy, gió thu và những dấu tích đã mờ dần theo thời gian. Thế nên Trương Hán Siêu mới viết: 念豪傑之已往， 嘆蹤跡之空留。 Niệm hào kiệt chi dĩ vãng, thán tung tích chi không lưu. Nhớ những bậc hào kiệt đã qua, tiếc rằng dấu tích xưa chỉ còn lại. Có lẽ đó chính là nỗi niềm sâu nhất ở phần mở đầu của Bạch Đằng giang phú : dòng sông vẫn còn, nhưng những con người từng làm nên lịch sử thì đã đi vào quá khứ. Và từ nỗi nhớ, niềm tự hào lẫn tiếc nuối ấy, câu chuyện về chiến thắng Bạch Đằng năm xưa mới thực sự bắt đầu.