“Thành Ngữ Hán Nôm”
固功𥓄鉄，固𣈗𢧚針。
Có công mài sắt, có ngày nên kim.
Đây là bản chữ Nôm có nguồn dẫn trực tiếp trong Tự Điển Chữ Nôm Dẫn Giải, trích từ Lý hạng, 22b.
Diễn giải
“Có công mài sắt, có ngày nên kim” là một câu tục ngữ quen thuộc của người Việt, đề cao sự kiên trì, bền bỉ và ý chí theo đuổi mục tiêu đến cùng.
Hình ảnh “mài sắt nên kim” trước hết là một cách nói rất cụ thể. Sắt vốn cứng và thô, còn cây kim lại nhỏ, mảnh và tinh. Muốn biến một khối sắt thành cây kim không thể chỉ làm trong một sớm một chiều, mà phải mài từng chút, lặp đi lặp lại trong thời gian dài.
Vì vậy, câu tục ngữ không chỉ nói về sự chăm chỉ, mà còn nhấn mạnh vào quá trình tích lũy. Mỗi lần cố gắng có thể rất nhỏ, đôi khi chưa nhìn thấy kết quả ngay, nhưng nếu không bỏ cuộc thì những nỗ lực ấy vẫn đang âm thầm tạo nên sự thay đổi.
Trong học tập, công việc hay sự nghiệp cũng vậy. Có những mục tiêu không thể đạt được chỉ bằng một lần cố gắng lớn. Thành quả thường đến từ rất nhiều lần thử, rất nhiều lần sửa sai và rất nhiều ngày tiếp tục làm một việc tưởng như chưa có kết quả.
Điểm hay của câu tục ngữ nằm ở chữ “có ngày”. Nó không hứa rằng thành công sẽ đến ngay, mà nhắc rằng nếu đủ công sức và đủ bền lòng, rồi sẽ có lúc những gì mình kiên trì theo đuổi cho ra kết quả.
Vì thế, đây cũng là một lời nhắc rất giản dị:
Chậm cũng được, miễn là đừng dừng lại.